Wat betekent Marke?

Wat betekent Marke?

Het begrip marke, ook wel markegenootschap of boermarke genoemd, stamt uit de Middeleeuwen. In die tijd stond het voor een collectief van grotere boeren die samen afspraken hadden gemaakt over het beheer en gebruik van hun gemeenschappelijke gronden.

Andere benamingen voor de boermarke zijn boermande, boermanje, hamrik, hammerk in Groningen, in Friesland himrik. De Brabantse equivalent van de marke was de gemeynt, in Vlaanderen ook vroen(te) genoemd.

Geschiedenis van de marken

Men neemt aan dat de marken omstreeks de dertiende eeuw zijn ontstaan om de afspraken die mensen met elkaar maakten over het gebruik van de grond formeel vast te leggen.

De marke was in gezamenlijk eigendom van de eigenaren van de boerderijen, die er elk een vastgesteld aandeel in hadden. Dit aandeel wordt waardeel genoemd. De hoeveelheid waardelen die iemand bezat, bepaalde hoeveel macht hij had in de marke. Aan het hoofd van een markeorganisatie stond een markerichter. De inwoners van een marke werden mark(e)genoten genoemd.

In het geval dat de landerijen van een marke in handen waren van een landheer, kon deze gebruiksrechten verlenen aan de gebruikers, hetgeen mark(e)recht (of mark(e)keure) werd genoemd. Zaken met betrekking tot het beheer van de marke werden opgeschreven in een markeboek.